Pokaż/Ukryj opcje strony

Badania

Departament Edukacji i Wydawnictw Narodowego Banku Polskiego systematycznie monitoruje stan wiedzy i świadomości ekonomicznej Polaków.

Realizuje badania identyfikujące deficyty i potrzeby różnych grup społecznych w tym zakresie oraz ich preferencje odnośnie pożądanej tematyki i form edukacji ekonomicznej. Ważnym elementem tych badań jest także poznanie stosunku Polaków do ekonomii i wiedzy ekonomicznej: czy taka wiedza jest im potrzebna i czy mają świadomość wpływu zjawisk makroekonomicznych na ich życie codzienne? Skąd czerpią wiedzę na ten temat i czy są zainteresowani jej rozwojem?

Wnioski płynące z realizowanych badań służą rozwojowi i doskonaleniu działań edukacyjnych NBP. Zapraszamy do zapoznania się z ich wynikami.

Stan wiedzy i świadomości ekonomicznej Polaków 

W obiektywnym teście wiedzy ekonomicznej przeprowadzonym przez NBP w 2015 roku, przeciętny Polak odpowiedział poprawnie na 10 z 20 pytań testu. W całej badanej populacji nie było jednak osoby, która znałaby dobrą odpowiedź na wszystkie pytania testu.

Polacy najlepiej poradzili sobie z pytaniami związanymi z zarządzaniem budżetem domowym. Prawie wszyscy (90%) prawidłowo odpowiedzieli na pytanie dotyczące podziału prezentu w wysokości 1000 zł między pięciu braci, a 71% badanych prawidłowo oszacowało ceny nabiału w dwóch sklepach. Polacy wiedzą, że wysoka inflacja (76%), ale też nieurodzaj pszenicy (68%) spowoduje wzrost cen. Zdają sobie sprawę, że w efekcie tego wzrostu zazwyczaj następuje spadek popytu (70%). Wysoka jest również świadomość większego ryzyka, które niosą ze sobą inwestycje z wysokim zwrotem kapitału (68%). Ponad połowa Polaków (58%) zdaje sobie sprawę, że ryzyko kursowe nie dotyczy kredytów w złotówkach.

Porównując odpowiedzi Polaków z 2015 i 2012 roku, warto zauważyć, że w części pytań nastąpił wzrost poprawnych odpowiedzi (największy na pytanie o ryzyko kursowe w kredytach złotówkowych – wzrost o 14 punktów procentowych), w części zaś – spadek (największy w pytaniu o podstawową stawkę VAT – o 12 punktów procentowych).

Zapraszamy do zapoznania się ze szczegółowymi wynikami badania, które pokazują także potrzeby i preferencje Polaków w zakresie edukacji ekonomicznej.

Stan wiedzy i świadomości ekonomicznej młodego pokolenia  Polaków - wyniki badań społecznych Departamentu Edukacji i Wydawnictw NBP.

  • Kompetencje ekonomiczno-finansowe dzieci i młodzieży w Polsce:
    Młodzież dość krytycznie ocenia poziom swojej wiedzy o ekonomii, finansach i gospodarce – większość skłania się ku poglądowi, że wie na ten temat mało lub bardzo mało. Ta niska samoocena tylko częściowo znajduje odzwierciedlenie w obiektywnych wynikach testów. Zaliczyło je 72% uczniów szkół ponadgimnazjalnych, 59% gimnazjalistów i 56% uczniów ostatnich klas szkoły podstawowej. Choć w każdej grupie wiekowej większość uczniów zdała test, to ich wiedza jest nieugruntowana i fragmentaryczna. Najmniej problematyczne są dla nich pytania o zasady regulujące indywidualne zachowania finansowe – dotyczące systemu emerytalnego, systemu finansowego i bankowego oraz podatków.
    Największe deficyty w wiedzy dotyczą ogólnych zasad rządzących gospodarką: giełdą i rynkami walutowymi oraz zagadnień makroekonomicznych.
  • Aktywność finansowa dzieci i młodzieży w Polsce:
    Aktywność ekonomiczna młodzieży zmienia się dość znacznie między końcem szkoły podstawowej
    a końcem szkoły ponadgimnazjalnej – coraz więcej uczniów posiada własne pieniądze, uczniowie zaczynają także korzystać z komercyjnych usług finansowych.
  • Ocena podręczników szkolnych i podstaw programowych przedmiotów bezpośrednio i pośrednio związanych z ekonomią i finansami:
    Niemal wszyscy nauczyciele (96%) WoS oraz podstaw przedsiębiorczości oceniają dobrze lub bardzo dobrze podręczniki poświęcone przedmiotom, których uczą. Uczniowie także je cenią: szczególnie za przejrzystość oraz za to, że oferują dużo nowej i przydatnej wiedzy. Nauczyciele uczący zagadnień ekonomicznych oceniają podstawę programową swojego przedmiotu dobrze – niezależnie od tego, czy uczą ich na WoS-ie w gimnazjum, czy na lekcjach podstaw przedsiębiorczości w szkołach ponadgimnazjalnych. Bardziej krytyczni wobec podstaw programowych i podręczników są natomiast eksperci.
 

Lista załączników