Pokaż/Ukryj opcje strony

Dochód rozporządzalny

(dochód rozporządzalny gospodarstwa domowego, z ang. household's available income) – suma bieżących dochodów gospodarstwa domowego ze wszystkich źródeł pomniejszona o zaliczki na podatek dochodowy, podatki (np. od dochodów z własności) oraz o składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Jest to ta część dochodu gospodarstwa domowego, którą może ono przeznaczyć na wydatki lub przyrost oszczędności.

Składniki dochodu i dochodu rozporządzalnego

Podstawowe składniki dochodu gospodarstw domowych to:
1. Wynagrodzenie za pracę:
- uposażenie,
- premie i nagrody wypłacane przez pracodawcę,
- dodatki z tytułu pracy w uciążliwych warunkach,
- dobra i usługi zapewnione pracownikom w ramach tzw. pakietu socjalnego.
2. Przychody z działalności gospodarczej prowadzonej na własny rachunek lub z działalności rolniczej:
- zyski i straty z prowadzonej działalności,
- dochody z tytułu umów zlecenia,
- honoraria autorskie.
3. Przychody z majątku trwałego:
- otrzymane odsetki od kapitału,
-otrzymane dywidendy,
- dochody z posiadanego majątku trwałego.
4. Transfery z budżetu państwa:
- otrzymywane świadczenia z tytułu rent i emerytur,
- świadczenia otrzymywane z tytułu uczestnictwa w nieobowiązkowych filarach ubezpieczeń,
- stypendia,
- kredyty studenckie,
- pomoc otrzymywana od organizacji charytatywnych.

W celu obliczenia wysokości dochodu rozporządzalnego należy pomniejszyć całkowity dochód o obciążenia finansowe związane z:
1. Podatkami.
2. Składkami na ubezpieczenia społeczne.
3. Składkami na ubezpieczenia zdrowotne.

Dochód rozporządzalny na poziomie makroekonomicznym

W modelu gospodarki, w którym pomija się podatki pośrednie, dochód rozporządzalny oblicza się jako:

 

gdzie:
RDO – rozporządzalny dochód osobisty,
Y – dochód narodowy,
T – podatki,
B – transfery z budżetu państwa.