Pokaż/Ukryj opcje strony

Czysty efekt substytucyjny

w mikroekonomii oznacza dostosowanie popytu, tj. wybieranego przez konsumenta koszyka dóbr, do nowej relacji cen tych dóbr, zaistniałej w wyniku obniżki lub podwyżki ich cen, przy założeniu, że konsument zachowuje dotychczasowy poziom życia, tzn. zakładając skorygowanie jego dochodu.

Na powyższym rysunku przedstawiono sytuację, w której konsument przy założonym dochodzie dokonuje wyboru pomiędzy dwoma dobrami: filmami i posiłkami. Pierwotnym wyborem konsumenta jest punkt C, w którym pozyskuje on MC posiłków oraz FC filmów, jego krzywa obojętności to U2U2 a linia ograniczenia budżetowego to AF. W przypadku podwyżki cen posiłków, dochodzi do zmiany relacji cen posiłki-filmy przez co nowa krzywa ograniczenia budżetowego to linia AF', a nowa krzywa obojętności to U1U1.

W nowej rzeczywistości konsument wybiera Me posiłków (mniej niż wcześniej, Me>Mc) oraz Fe filmów (więcej niż wcześniej, Fe<Fc). Jego nowy wybór odpowiada punktowi E na wykresie. Zmiana ceny jednego z dóbr prowadzi do nowego wyboru konsumenta, który w rzeczywistości jest wynikiem działania efektu substytucyjnego oraz efektu dochodowego.