Wysokość oprocentowania wielu kredytów, zwłaszcza długoterminowych, uzależniona jest od stóp oznaczonych "tajemniczymi" skrótami, takimi jak: WIBOR, LIBOR lub EURIBOR. Co one oznaczają i jak są ustalane? Oto druga część naszego materiału.

WIBID i WIBOR są indeksami krótkoterminowych stóp procentowych krajowego rynku lokat międzybankowych, tak jak TIBOR w Japonii, czy SIBOR w Singapurze. Istnieją jeszcze międzynarodowe stawki referencyjne, na podstawie których banki, biura maklerskie i inwestorzy działający na różnych rynkach szacują koszty pożyczania pieniądza. Najpowszechniej stosowaną, a zarazem najstarszym indeksem krótkoterminowych stóp procentowych na światowych rynkach pieniężnych jest LIBOR (London Interbank Offer Bank), referencyjna stawka na londyńskim rynku lokat międzybankowych, będących jednym z najważniejszych światowych centrów finansowych. Ustala się tam stopy nie tylko dla brytyjskiego funta, ale także dla ośmiu zagranicznych walut, w których depozyty przyjmują miejscowe banki. Pieniądze, które lokowane mogą być poza macierzystym krajem finansiści nazywają eurowalutami. W Polsce mogą zetknąć się z nimi nawet zwykli obywatele, gdy tylko zdecydują się na zaciągnięcie kredytu w zagranicznej walucie. Zwykle jego oprocentowanie ustalane jest na podstawie indeksów stóp procentowych z londyńskiego rynku międzybankowego.

Jako pierwszą wprowadzono w 1957 roku stawkę referencyjną dla amerykańskiego dolara. W latach 60-tych i 70-tych pojawiły się kolejne: dla brytyjskiego funta, niemieckiej marki i francuskiego franka, zastąpione później przez euro, japońskiego jena, franka szwajcarskiego oraz dolarów australijskiego i kanadyjskiego. Niespełna dwa lata temu pojawiły się dwie następne waluty: dolar nowozelandzki i duńska korona.

Ustalanie stóp procentowych odbywa się każdego roboczego dnia na fixingach, których organizatorem jest Brytyjskie Stowarzyszenie Bankierów, zrzeszające w przybliżeniu 250 instytucji finansowych działających na terytorium Wielkiej Brytanii. Jednak większość z nich, blisko trzy czwarte, pochodzi z zagranicy. Techniczną stroną, czyli zbieraniem stawek zgłaszanych przez uczestniczące w fixingach banki i obliczaniem stóp referencyjnych zajmuje się serwis informacyjny Moneyline Telerate. Publikowanych jest 15 stawek:

• jednodniowa, lokata otwierana w dniu zawarcia transakcji
• jednodniowa, lokota otwierana dwa dni robocze po zawarciu transakcji
• tygodniowa
• dwutygodniowa
• oraz dwanaście stawek obejmujących okresy od miesiąca do 12 miesięcy

Wszystkie stopy ogłaszane są o godzinie 11.30 czasu londyńskiego.

Wprowadzenie w 1999 roku nowej wspólnej waluty europejskiej euro spowodowało, że banki na starym kontynencie stworzyły nową referencyjną stopę procentową dla rynku międzybankowego - EURIBOR (Euro Interbank Offered Rate). Fixing odbywa się w Brukseli. Jego organizatorem są Europejska Federacja Bankowa (FBE), skupiającą ponad 4 i pół tysiąca banków z 26 krajów europejskich, także spoza Unii Europejskiej, oraz Stowarzyszenie Dealerów Bankowych ACI. Udział w nim biorą natomiast banki przeprowadzające najwięcej transakcji na rynkach strefy euro.

Ich lista ustalana jest na zasadzie kryteriów państwowych. Każdy z krajów strefy euro reprezentowany jest przez co najmniej jeden bank. Poza tym, do uczestniczenia w fixingu może zostać zaproszonych do czterech banków z pozostałych krajów Unii Europejskiej oraz do sześciu międzynarodowych. Zbieraniem informacji o stawkach i dokonywaniem obliczeń zajmuje się, tak jak w Londynie serwis Moneyline Telerate. Stopy referencyjne ogłaszane są każdego dnia, gdy działa europejski system elektronicznych rozliczeń międzybankowych TARGET o godzinie 11.00. W przeciwieństwie do WIBOR-u i LIBOR-u nie oblicza się stawek dla lokat jednodniowych. Stopy EURIBOR odnoszą się do depozytów na dłuższe terminy (1,2,3 tygodnie, 1-12 miesięcy).

Stawka EURIBOR zastąpiła krajowe stopy referencyjne w państwach, które przystąpiły do strefy euro. Zaprzestano między innymi obliczania FIBOR, indeksu kosztów pieniądza na niemieckim rynku międzybankowym i francuskiego PIBOR-u.