Pracodawcy regularnie przesyłają, a przynajmniej powinni, składki na przyszłe emerytury swoich pracowników. Część z tych pieniędzy, poprzez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) trafia do wybranego przez pracownika otwartego funduszu emerytalnego (OFE). Co jakiś czas warto, a nawet trzeba sprawdzić jak system funkcjonuje - czy te pieniądze wpływają, ile ich jest, jak fundusz nimi zarządza i czy jego wyniki finansowe (a przez to przyszła emerytura) są zadowalajce...

Droga, jaką muszą przebyć nasze pieniądze od pracodawcy do funduszu emerytalnego nie jest zbyt długa, ale jak się okazuje w praktyce - bywa najeżona wieloma przeszkodami. Najpierw składka w odpowiedniej wysokości musi zostać naliczona i pobrana z naszego wynagrodzenia przez pracodawcę, pełniącego w tym wypadku rolę płatnika.

Następnie środki w odpowiedniej wysokości (19,52% podstawy) są przekazywane do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). ZUS musi dokonać identyfikacji polegającej na przypisaniu otrzymanej kwoty do konkretnej osoby. Jeżeli owa identyfikacja przebiega pomyślnie, wówczas 7,3% podstawy wymiaru składki emerytalnej jest przekazywane do funduszu emerytalnego (ktoregoś z otwartych funduszy emerytalnych - OFE- wybranego przez pracownika).

OFE przelicza otrzymane środki na liczbę jednostek według aktualnej wartości jednostki rozrachunkowej i dokonuje odpowiedniego zapisu na konkretnym koncie emerytalnym. Z tego w gruncie rzeczy prostego procesu wynika, że kłopoty z naszą składką mogą się pojawić przynajmniej w dwóch miejscach w relacji płatnik (pracodawca) - ZUS oraz ZUS-OFE. Na szczęście stworzony system zapewnia osobom podlegającym obowiązkowi emerytalnemu dostęp do kilku informacji pozwalających zorientować się, czy z naszymi pieniędzmi, które powinny budować przyszłą bazę emerytalną nie stało się coś złego.

Czy system działa poprawnie, gdzie może być błąd?

Podstawowy dokument, którego powinniśmy oczekiwać i w razie czego - domagać się od pracodawcy to ZUS RMUA, zawierający informacje o podstawie wymiaru oraz wysokość składek w podziale na składki finansowane przez ubezpieczonego i przez ich płatnika.

Kolejna informacja to informacja o składkach na ubezpieczenie emerytalne zewidencjonowanych na indywidualnym koncie ubezpieczonego w ZUS za dany rok, przekazywana przez ZUS osobom urodzonym po 31 grudnia 1948, zawierająca informacje o środkach zgromadzonych w ZUS (bez części składek przekazanych do funduszu emerytalnego).

Ostatnie źródło wiedzy wynika z obowiązku nałożonego na fundusze emerytalne, które powinny przekazywać swoim członkom informację o składkach, jakie wpłynęły na ich konta emerytalne. OFE muszą ją przekazywać nie rzadziej niż raz w roku i z uwagi na koszt jej przekazania wszystkie OFE wywiązują się ze swojej powinności w ustawowym zakresie.

Na każdym z tych etapów możemy stwierdzić potencjalny brak wpływu i w takiej sytuacji można podjąć kroki, zmierzające do wyjaśnienia tej sytuacji.

I tak, gdy w informacji przekazanej przez ZUS brakuje składki za jakiś okres czasu należy zwrócić się do pracodawcy z pytaniem, czy środki w odpowiedniej kwocie, wynikającej z formularza ZUS RMUA zostały do ZUS-u przekazane. W sytuacji, gdy firma ma problemy z płynnością zdarza się, że środki te nie są przekazywane mimo powstania odpowiedniego dokumentu RMUA.

Jeżeli rozwiejemy lub nie mamy wątpliwości co do rzetelności pracodawcy pozostaje weryfikacja danych, która w przeważającej ilości przypadków leży u podstaw problemów ze składkami. Przyczyną ich braku może być bowiem zwykła literówka! Weryfikacja danych powinniśmy dokonać:

• w OFE - dane identyfikacyjne ubezpieczonego przekazane przez OFE do ZUS (imię i nazwisko, data urodzenia, PESEL, NIP),
• u pracodawcy - dane identyfikacyjne płatnika i ubezpieczonego, przekazane do ZUS.

Jeżeli w tym procesie ujawnią się błędy należy je skorygować zgodnie ze stanem faktycznym i upewnić się, że zarówno płatnik, jak i fundusz przekazali do ZUS aktualne dane identyfikacyjne zgodne ze sporządzoną korektą. Gdy okaże się, że dane identyfikacyjne płatnika i ubezpieczonego w OFE i ZUS są prawidłowe a mimo tego występują problemy ze składkami, dalsze wyjaśnienia możemy prowadzić za pośrednictwem ZUS. W tym celu można wykorzystać specjalny formularz (ZZU - gdy składki opłaca pracodawca) lub zwykłe podanie, które jednak musi zawierać wszystkie informacje z formularza.