Publikujemy kolejną, trzecią już część z cyklu "Kolekcjonerzy pytają...", w której zamieszczamy jedenaście wybranych - najciekawszych i najważniejszych z punktu widzenia zainteresowanych - pytań kolekcjonerów - internautów wraz z odpowiedziami ekspertów Narodowego Banku Polskiego, nadesłanych do NBPortal.pl drogą elektroniczną.

Pytanie: Mam pytanie odnośnie emisji monet - ile monet może zakupić jedna osoba i jak przedstawia się możliwość zakupu woreczka menniczego?

Nie istnieje ogólna regulacja prawna dotycząca maksymalnej liczby monet kolekcjonerskich sprzedawanych indywidualnym odbiorcom. Natomiast zgodnie z § 4 Uchwały Nr 1/2006 Zarządu Narodowego Banku Polskiego z dnia 13 stycznia 2006 r. w sprawie zasad i warunków sprzedaży przez Narodowy Bank Polski monet, banknotów i numizmatów przeznaczonych na cele kolekcjonerskie oraz na inne cele (MP nr 4, poz. 68 z 20.01.2006 r.), w uzasadnionych przypadkach dyrektor oddziału okręgowego NBP może podjąć decyzję o ograniczeniu sprzedaży danego rodzaju wartości kolekcjonerskich osobom fizycznym. Dotyczy to sytuacji, gdy szczególnie dużo osób oczekuje w kolejkach do kas kolekcjonerskich, a liczba monet w dyspozycji oddziału jest niewystarczająca dla wszystkich zainteresowanych ich kupnem.

Woreczki mennicze są opakowaniami monet powszechnego obiegu, w tym również monet 2 zł Nordic Gold, które nie podlegają sprzedaży.

Pytanie: Chciałbym się dowiedzieć o zasady sprzedaży monet kolekcjonerskich. Ze strony: http://www.nbportal.pl/pl/np/numizmatyka/vademecum-kolekcjonera/monety-i-banknoty-nbp/kolekcjonerzy-pytaja-2 dowiedziałem się, że: "Narodowy Bank Polski w 16 oddziałach okręgowych na terenie kraju umożliwia osobom fizycznym zakup w ilościach detalicznych złotych i srebrnych monet kolekcjonerskich oraz udostępnia w drodze wymiany (wg wartości nominalnej) monety powszechnego obiegu 2 zł NG od dnia wprowadzenia danej monety do obiegu aż do wyczerpania zapasu". Chciałbym się dowiedzieć, jak jest interpretowany zwrot "ilość detaliczna"? Czy pracownik banku może odmówić klientowi sprzedaży, np. 10 srebrnych monet?

Obowiązujące w Narodowym Banku Polskim przepisy nie zawierają regulacji dotyczących liczby monet kolekcjonerskich sprzedawanych indywidualnym odbiorcom. W praktyce, w uzasadnionych przypadkach dyrektor oddziału okręgowego NBP może podjąć decyzję o ograniczeniu sprzedaży danego rodzaju wartości kolekcjonerskich osobom fizycznym. Dotyczy to sytuacji, gdy szczególnie dużo osób oczekuje w olejkach do kas kolekcjonerskich, a liczba monet w dyspozycji oddziału jest niewystarczająca dla wszystkich zainteresowanych ich kupnem. W skrajnych przypadkach ograniczenie może stanowić nawet jedną sztukę danej monety na osobę. Uprawnienia te daje dyrektorom oddziałów okręgowych NBP § 4 Uchwały Nr 1/2006 Zarządu Narodowego Banku Polskiego z dnia 13 stycznia 2006 r. (MP nr 4, poz. 68 z 20.01.2006 r.) w sprawie zasad i warunków sprzedaży przez Narodowy Bank Polski monet, banknotów i numizmatów przeznaczonych na cele kolekcjonerskie oraz na inne cele.

Pytanie: Jestem zainteresowany kupnem całego worka bankowego, tzw. parciaka, monetek jedno, dwu i pieciogroszowych. Mieszkam w byłym województwie legnickiem. W bankach gdzie pytałem odmawiano mi tłumacząc, że są to monety obiegowe i otrzymują tylko na potrzeby własne. Nikt nie wiedział gdzie mnie skierować. Proszę zatem o informacje gdzie takie monety i w tych ilościach mogę nabyć.

Indywidualny klient może zamówić większą liczbę monet w banku prowadzącym jego rachunek; opakowaniem, jakie klient może otrzymać w kasie banku są saszetki. Stanowi o tym § 28 Zarządzenia nr 19/2007 z 24.10.2007 r. Prezesa NBP (Dz. Urz. NBP 2007 nr 14, poz. 28).

Zamiana monet jest również możliwa w oddziałach okręgowych NBP, bez uprzedniego zamawiania, o ile oddział posiada zapasy poszczególnych znaków pieniężnych.

Zgodnie z Uchwałą nr 35/2004 Zarządu NBP z 9.07.2004 r. z tytułu zamiany monet Narodowy Bank Polski pobiera prowizję za zamianę znaków pieniężnych dostarczanych do kas w dużych ilościach.

Pytanie: Czy w kasach NBP można wymienić dowolną kwotę na monety NG2, czy są jakieś ograniczenia?

Monety powszechnego obiegu o nominale 2 zł bite ze stopu Nordic Gold są dostępne do wyczerpania zapasów. Niemniej jednak w sytuacji, gdy szczególnie dużo osób oczekuje w kolejkach do kas kolekcjonerskich, a liczba monet w dyspozycji oddziału jest niewystarczająca dla wszystkich zainteresowanych, dyrektor oddziału okręgowego NBP może ograniczyć liczbę monet zamienianych przez jedną osobę.

Pytanie: Jak duża cześć nakładów (wielkość emisji) jest udostępniana firmom do sprzedaży, z którymi współpracuje NBP, a jaka część przeznaczana do sprzedaży dla indywidualnych kolekcjonerów jest rozdysponowywana do oddziałów?

W 2007 roku udział kilkudziesięciu firm stale współpracujące z NBP w zakresie sprzedaży monet kolekcjonerskich w całkowitej sprzedaży srebrnych monet kolekcjonerskich wynosił ponad 60% poszczególnych nakładów monet z planu emisji 2007. Z zasady z każdego nakładu ponad 30% monet jest kierowanych do sprzedaży w szesnastu oddziałach okręgowych Narodowego Banku Polskiego dla klientów indywidualnych.

Pytanie: Chciałbym się zapytać czy wyjdzie moneta upamiętniająca awans Polaków do mistrzostw Europy 2008? Jak Polacy byli na mistrzostwach Świata to były monety a to jest pierwsze historyczne wydarzenie.

Temat dotyczący upamiętnienia awansu Polaków do Mistrzostw Europy w 2008 r. nie został uwzględniony w Planie emisji monet na 2008 rok. W 2008 roku NBP wyemituje natomiast monetę dotyczącą imprezy sportowej o ogólnoświatowym znaczeniu, jaką są Igrzyska XXIX Olimpiady w Pekinie.

Pytanie: Czy NBP planuje zmiany dotyczące pakowania sprzedawanych monet? Czy planowane jest np. wprowadzenie sprzedaży monet 2 zł NG w kapslach? Monety złote lub srebrne mogłyby być pakowane w ciekawie zaprojektowane pudełeczka, z dodatkowymi holderami w których mogłyby się znaleźć foldery emisyjne lub opisy monet. Takie pakowanie stosuje się w niektórych zachodnioeuropejskich bankach centralnych.

Obecnie nie jest planowana zmiana sposobu pakowania monet emitowanych przez Narodowy Bank Polski. Monety o nominale 2 zł bite ze stopu Nordic Gold nie będą pakowane w kapsuły. Są one monetami powszechnego obiegu i nie podlegają sprzedaży. Natomiast wszystkie złote i srebrne monety są pakowane w plastikowe kapsuły, a złote – dodatkowo w pudełka z załączonym certyfikatem, zawierającym dane techniczne monety oraz krótki opis.

Pytanie: Poszukuję informacji na temat składu chemicznego monet obiegowych. Czy jest to informacja poufna?

Zgodnie z art. 32 ustawy o Narodowym Banku Polskim z 29.08.1997 r. (Dz. U. z 2005 r. nr 1, poz. 2) monetami obiegowymi są wszystkie monety emitowane przez Narodowy Bank Polski, w tym także monety kolekcjonerskie. Monety powszechnego obiegu o nominałach 1, 2 i 5 groszy wykonane są ze stopu MM59, tj. z mosiądzu manganowego, monety o nominałach 10, 20, 50 i 1 zł groszy wykonane są ze stopu MN25, tj. z miedzioniklu, monety 2 i 5 zł wykonane są z dwóch stopów: rdzeń w monecie 2 zł i pierścień w monecie 5 zł wykonane są ze stopu CuNi25, tj. z miedzioniklu, natomiast pierścień monety 2 zł i rdzeń monety 5 zł wykonane są ze stopu CuAL16Ni2, tj. z brązalu. Natomiast tzw. monety okolicznościowe o nominale 2 zł są wykonane ze stopu CuAl5Zn5Sn1 - Nordic Gold.

Pytanie: Czy NBP planuje wprowadzenie limitów sprzedaży dla firm?

Obecnie Narodowy Bank Polski nie planuje wprowadzenia limitów dla firm numizmatycznych współpracujących z NBP w zakresie sprzedaży monet kolekcjonerskich. Firmy te kupują od NBP monety na podstawie składanych przez nie z odpowiednim wyprzedzeniem czasowym rocznych zamówień, które następnie są brane pod uwagę przy planowaniu ostatecznych wielkości nakładów monet. Jednakże w sporadycznych przypadkach zamówienia są częściowo redukowane, jeżeli nakład jest niewystarczający do realizacji wszystkich zamówień.

Pytanie: Czy zostanie wprowadzona nowa seria tematyczna monet 2 zł na miejsce kończącej się w kwietniu serii „32 Historyczne miasta w Polsce”? Jeśli tak, to proszę o wstępne informacje, co to będzie za seria.

Plany emisji monet przeznaczonych na cele kolekcjonerskie są przygotowywane na każdy rok z odpowiednio dużym wyprzedzeniem z uwagi na długi cykl projektowy i produkcyjny. Liczba tematów przyjmowanych do realizacji w każdym roku wynosi od 11 do 15. Propozycje wyemitowania monet okolicznościowych adresowane są do NBP przez różne instytucje i osoby prywatne.
Ze względu na prestiżowy charakter, jakim jest emisja monety, zakres tematyczny zgłaszanych propozycji wyemitowania monet podlega szczegółowej analizie mającej na celu wyłonienie tych inicjatyw, które wykraczają poza charakter uroczystości lokalnych i gwarantują szerokie zainteresowanie propozycją emisyjną.

Inicjatywy emisyjne związane z tematyką historyczną są analizowane przez Radę Historyków, będącą organem opiniodawczo-doradczym powołanym przy Zarządzie NBP, która następnie rekomenduje Zarządowi wybrane przez siebie tematy.

Decyzja w sprawie przyjęcia tematycznego planu emisji na każdy rok jest podejmowana przez Zarząd NBP w I kwartale roku poprzedzającego emisję.

Obecnie Narodowy Bank Polski nie planuje nowej serii monet Nordic Gold. W przypadku podjęcia decyzji o emisji nowej serii tych monet zostanie opublikowany stosowny komunikat.

Pytanie: Kto i w jaki sposób decyduje o wyborze wizerunku na monecie oraz jaka jest procedura zgłaszania przez osoby spoza NBP (osoby prywatne, firmy, organizacje) propozycji uhonorowania postaci lub wydarzenia na monecie?

Ostatecznego zatwierdzenia wizerunku monety dokonuje Prezes NBP, dokonując wyboru spośród kilku przygotowanych projektów. Projekty te są wcześniej konsultowane pod względem merytorycznym z uznanymi autorytetami w danej dziedzinie.

Inicjatywy emisji monet mogą przesyłać do NBP zarówno osoby fizyczne, jak i prawne. Inicjatywa emisyjna monet (w tym serii monet) wraz z uzasadnieniem powinna zostać skierowana w formie pisemnej do Prezesa Narodowego Banku Polskiego. W przypadku monet dotyczących wydarzeń lub rocznic należy podać informację o terminach i kulminacji planowanych obchodów.

Inicjatywy emisyjne związane z tematyką historyczną są analizowane przez Radę Historyków, będącą organem opiniodawczo-doradczym powołanym przy Zarządzie NBP, która następnie rekomenduje Zarządowi wybrane przez siebie tematy.

Decyzja w sprawie przyjęcia tematycznego planu emisji na rok następny podejmowana jest przez Zarząd NBP w I kwartale roku poprzedzającego emisję.

* * *

Pytania dotyczące monet i banknotów kolekcjonerskich oraz obiegowych (okolicznościowych) monet Nordic Gold (NG) emitowanych przez Narodowy Bank Polski, można kierować drogą elektroniczną (email) pisząc na adres portal@nbportal.pl lub wspolpraca@nbportal.pl. Odpowiedzi na najważniejsze pytania dotyczące większej liczby kolekcjonerów znajdą się w kolejnym artykule z cyklu "Kolekcjonerzy pytają...".