Strona nbportal.pl używa ciasteczek (cookies) umożliwiajacych właściwe jej działanie. Dowiedz się więcej Akceptuję

Cena pieniądza

Ocena: 2.9, Liczba oddanych głosów: 11Ocena: 2.9, Liczba oddanych głosów: 11Ocena: 2.9, Liczba oddanych głosów: 11Ocena: 2.9, Liczba oddanych głosów: 11Ocena: 2.9, Liczba oddanych głosów: 11
11
poniedziałek, 5 stycznia 2009 12:40 | Autor: Wojciech Majerkiewicz
Zdjecie: Fot. archiwum NBPortal.pl

Stopy procentowe to jeden z najważniejszych wskaźników ekonomicznych. To od nich w znacznym stopniu zależy, czy ludzie wydają pieniądze na konsumpcję, czy też decydują się oszczędzać. One decydują, czy inwestorzy kupują akcje, czy obligacje, one mają wpływ na plany inwestycyjne przedsiębiorstw.

Stopa procentowa to nic innego jak koszt pieniądza. Udzielający pożyczki oczekuje wynagrodzenia za cierpliwość, jaką musi wykazać, rezygnując na jakiś czas z korzystania z posiadanych zasobów finansowych. Aby ułatwić porównania, jego wysokość podawana jest jako procent pożyczonej kwoty, przy założeniu, że spłata nastąpić na za rok. Cena pożyczki, tak jak w przypadku innych towarów, zależy od podaży i popytu środków finansowych. O łatwym pieniądzu mówimy, gdy z powodu obfitości na rynku jego cena jest niska. I odwrotnie, jeśli niełatwo znaleźć chętnych do udzielenia pożyczki, a jeśli już to na wysoki procent, wtedy mamy do czynienia z trudnym pieniądzem.

Na rynku funkcjonuje wiele różnych stóp procentowych. Zwykli konsumenci, jakich jest większość najczęściej stykają się z nimi w formie oprocentowania bankowych depozytów i kredytów. Lokata w banku to nic innego jak udzielona tej instytucji finansowej pożyczka, za którą właściciel otrzymuje zapłatę w formie oprocentowania. Jednak nawet jego najwyższy nominalny poziom nie gwarantuje oszczędzającemu osiągnięcia zysku. Wszystko zależy od poziomu inflacji. Jeśli ceny rosną szybko, umieszczone w banku pieniądze tracą na wartości. Po zamknięciu lokaty może się okazać, że można za nie kupić mniej niż przed wpłatą. I to mimo powiększenia kwoty oszczędności o odsetki. Do oceny realnych zysków  z lokaty służy realna stopa procentowa, która stanowi różnicę między stopą nominalną a roczną stopą inflacji.

Podobny mechanizm działa  w przypadku kredytu. Jeśli jego oprocentowanie jest stałe, a inflacja wzrośnie, to realnie wartość płaconych odsetek zmniejsza się. Aby zabezpieczyć się przed ewentualnymi stratami w okresie przyspieszonej zwyżki cen, banki podwyższają oprocentowanie o premię mającą wynagrodzić im ponoszone ryzyko. Zazwyczaj także oferują kredyty o zmiennym oprocentowaniu, których stopa procentowa może zmieniać się w zależności od tempa inflacji.

Pieniądze wpłacane przez klientów nie są jedynym źródłem finansowania akcji kredytowej. Banki pożyczają pieniądze także sobie wzajemnie. O kosztach takich pożyczek informują stopy procentowe rynku międzybankowego. O ich poziomie decydują rozmiary zapotrzebowania na pieniądz ze strony instytucji finansowych oraz wielkość podaży. Ich wysokość z kolei ma znaczny wpływ na wysokość oprocentowania produktów oferowanych przez banki klientom indywidualnym. Rzadko kiedy zdecydują się zaproponować im wyższe odsetki od lokat niż wynosi oprocentowanie pożyczki na ten sam okres na rynku międzybankowym. Podobnie jest z kredytami. Ich oprocentowanie dla klientów detalicznych zwykle jest wyższe niż depozytów lokowanych w innym banku.

Mechanizm ten wykorzystuje bank centralny do kontrolowania ilości pieniądza na rynku. Podstawowym celem jego działania jest ochrona wartości pieniądza. Jeśli jego ilość na rynku zwiększa się zbyt szybko w stosunku do produkcji, oznacza to, że popyt rośnie szybciej niż podaż. Równowaga na rynku jest zachowana dzięki wzrostowi cen, co oznacza spadek siły nabywczej pieniądza. Aby zapobiec niepożądanym zmianom jego podaży w gospodarce, bank centralny przeprowadza transakcje z bankami komercyjnymi, zwane operacjami otwartego rynku. Gdy pieniędzy na rynku jest zbyt dużo, sprzedaje im bony pieniężne, a gdy odczuwają one niedobór środków odkupuje od nich papiery wartościowe.

Ceny pieniądza w tego typu operacjach określane są przez stopy procentowe banku centralnego. W Narodowym Banku Polskim najważniejsze to stopa referencyjna, określająca minimalne oprocentowanie bonów pieniężnych używanych do przeprowadzania operacji otwartego rynku, stopa lombardowa, wyznaczająca oprocentowanie kredytów zaciąganych przez banki komercyjne w banku centralnym oraz depozytowa, informująca jakie jest oprocentowanie lokowanych w nim depozytów.  

Autor artykułu
Wojciech Majerkiewicz


Ocena:
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek
Liczba oddanych głosów: 11

Ilość komentarzy: 0
Wasze komentarze