Ekonomia sprawiedliwa

Ocena: 4.0, Liczba oddanych głosów: 11Ocena: 4.0, Liczba oddanych głosów: 11Ocena: 4.0, Liczba oddanych głosów: 11Ocena: 4.0, Liczba oddanych głosów: 11Ocena: 4.0, Liczba oddanych głosów: 11
11
poniedziałek, 25 lutego 2008 14:30
Zdjecie: Fot. archiwum NBPortal.pl

Gdyby św. Tomasz z Akwinu żył dziś, niewiele czasu poświęcałby na pisanie swoich dzieł - prawdopodobnie dniami i nocami pisałby apele i wnioski do papieża o rzucenie klątwy, ekskomunikowanie czy skazywanie na banicję kolejnych ministrów finansów w kolejnych krajach na całym świecie. Jego spojrzenie na ekonomię i zagadnienia związane z gospodarką można określić właściwie dwoma słowami - ekonomia sprawiedliwa.

Tomasz urodził się około roku 1225 w Roccasecca, niedaleko Akwinu, w północnej części Królestwa Neapolu. Był najmłodszym z siódemki rodzeństwa, a jego rodzice należeli do arystokracji, pozostającej na służbie cesarza Fryderyka II. Od najmłodszych lat był gruntownie i wszechstronnie kształcony. W wieku 5 lat został oddany przez rodziców do klasztoru benedyktynów na wzgórzu  Monte Cassino, a jego wychowaniem bezpośrednio zajął się wuj, który był tam opatem. Młody Tomasz pozostał w klasztorze aż do trzynastego roku życia, do 1239 r., kiedy to cesarz został ekskomunikowany przez papieża, a benedyktyni, w ramach represji, zostali wypędzeni z Monte Cassino.

Po powrocie do domu rodzinnego długo w nim miejsca nie zagrzał. W tym samym roku został wysłany na Uniwersytet w Neapolu, gdzie ukończył studia z filozofii, które były wstępem do teologii. Na początku roku 1244 r. złożył śluby i wdział habit dominikański. W maju tego roku, gdy ruszył do Rzymu z grupą dominikanów, by stamtąd udać się na dalsze studia do Paryża, został porwany przez własną rodzinę i przetrzymywany aż do lata 1245 r. W ten sposób chciano go odwieść od zamiaru życia w zakonie żebraczym.

Nie udało się. Kiedy powrócił do zakonu wyjechał w końcu na studia do Paryża (1245-1248), a następnie studiował w Kolonii do 1252 roku pod kierunkiem jednego z wielkich myślicieli tamtego wieku - św. Alberta Wielkiego. Stamtąd powrócił do Paryża gdzie rozpoczął karierę naukową, a w 1256 roku uzyskał tytuł mistrza. Z tego pierwszego okresu paryskiego (1252-1259) pochodzą dzieła: komentarz do Sentencji Piotra Lombarda, kwestie wraz z odpowiedziami "De veritate" oraz dziełko "De ente et essentia".

W 1259 r. opuszcza Paryż i przenosi się do Włoch. W okresie włoskim, który spędził najpierw w Neapolu (1259-1261), a potem w różnych miastach Państwa Papieskiego, zaczęły powstawać największe dzieła Akwinaty (bo tak się też sam nazywał): "Suma filozoficzna", pierwsza część "Sumy teologicznej" i kwestie z odpowiedziami, z których najważniejsze to: "De malo" i "De potentia". W 1269 znalazł się na powrót w Paryżu i był to najbardziej płodny okres jego życia. Wtedy powstały wielkie komentarze do Arystotelesa, także znaczna część komentarzy do Pisma Świętego. Zredagował drugą część "Sumy teologicznej".

W lecie 1272, zakończywszy pobyt w Paryżu, wyruszył do Neapolu, kontynuując pisanie trzeciej części "Sumy teologicznej", pozostawił ją jednak nieukończoną. Rozpoczął "Streszczenie teologii", którego nie zdołał dokończyć, a także serię dzieł ascetyczno-duszpasterskich. Aż w końcu w grudniu 1273 przestał pisać w wyniku głębokiego wyczerpania psychicznego, któremu towarzyszyły wielkie doświadczenia mistyczne. Zmarł w 1274 roku w klasztorze Fossanova, w drodze na II Sobór Lyoński

Choć żył w epoce średniowiecza, z całą pewnością można powiedzieć o nim człowiek renesansu. Akwinata był osobą o ogromnej wiedzy: znał filozofię Arystotelesa (którego teorie zresztą stanowiły podstawę jego własnych poglądów), Pismo Święte, teologie Ojców Kościoła (św. Augustyna, św. Grzegorza i Boecjusza, św. Atanazego i Jana Chryzostoma). Jednak oprócz wszechstronnego wykształcenia i wielkiej miłości do Kościoła, miał niespotykany talent do, jak określili historycy, spekulacji myślowej. Niewątpliwie bardzo duży wpływ na jego dzieła i poglądy miały także wydarzenia w średniowieczu w wielu krajach Europy: z jednej strony wojny, bunty niższych warstw społecznych, na wsiach walki chłopów o prawa do posiadania ziemi, z drugiej natomiast strony okres rozwoju gospodarczego, świetności miast, wzrostu znaczenia pieniądza i wymiany handlowej. To wszystko sprawia, że św. Tomasz z Akwinu jest uważany przez historyków za najwybitniejszego przedstawiciela myśli ekonomicznej Średniowiecza. A zasłużył sobie na to miano formułując teorię własności - dzieląc własność na wspólną i prywatną.


Ocena:
1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek
Liczba oddanych głosów: 11

Ilość komentarzy: 0
Wasze komentarze