Strona nbportal.pl używa ciasteczek (cookies) umożliwiajacych właściwe jej działanie. Dowiedz się więcej Akceptuję

PŁACA

       Drzewo haseł kluczowych

Płaca jest to wynagrodzenie pracownika za świadczenie pracy przez określony czas, np. godzinę, tydzień albo miesiąc. Innymi słowy, płaca jest wynagrodzeniem, które uzyskuje gospodarstwo domowe od przedsiębiorstwa za to, że jego praca wykorzystana jest w procesie produkcji. Albo mówiąc jeszcze inaczej, płaca jest ceną pracy.
W analizach teoretycznych, ekonomiści na ogół traktują płacę godzinową jako wynagrodzenie za najmniejszą, jednostkę czasu pracy. Wysokość płacy można wyrażać w ujęciu nominalnym lub realnym:

• Płaca nominalna to wyrażona w pieniądzu cena, którą trzeba zapłacić pracownikowi za świadczoną przez niego pracę.
• Płaca realna to rzeczywista siła nabywcza otrzymywanej płacy, czyli ilość towarów i usług, które można za nią kupić. Zmiany poziomu płac realnych oblicza się poprzez odliczenie od zmian płac nominalnych tempa wzrostu cen (inflacji).

Wynagrodzenie pracownika, które odpowiada iloczynowi płacy godzinowej i łącznej liczby przepracowanych godzin, nie stanowi jednak całkowitych kosztów pracy ponoszonych przez pracodawcę. Przedsiębiorca obciążony jest dodatkowo tzw. pozapłacowymi kosztami pracy, w skład których wchodzą podatki i obowiązkowe składki ubezpieczeniowe. Pracodawcy zwiększają wielkość zatrudnienia, jeżeli całkowite koszty pracy związane z zatrudnianiem kolejnego pracownika są niższe od wartości wytworzonej przez niego pracy. W przeciwnym razie – gdy koszty te przewyższają wydajność pracy - zatrudnienie nowego pracownika jest nieopłacalne. Zbyt wysokie płace – w stosunku do osiąganej wydajności pracy - powodują spadek wielkości zatrudnienia.

Na wysokość otrzymywanych wynagrodzeń wpływa wiele czynników, przede wszystkim jednak osiągana wydajność pracy. Ta z kolei zależy głównie od naszych kwalifikacji zawodowych, umiejętności i narzędzi, którymi pracujemy. Im jesteśmy lepszymi specjalistami, a wykorzystywane urządzenia i technologia pozwalają na wykonywanie naszej pracy w sposób szybki i dobry, tym więcej dóbr i usług możemy wytworzyć. Tym samym nasze wynagrodzenia mogą być także wyższe

Chociaż wydajność pracy jest głównym czynnikiem warunkującym wysokość płac, to na jej poziom wpływają także inne czynniki. Na doskonale konkurencyjnym rynku pracy powinna, ze względu na dużą konkurencję pomiędzy wszystkimi podmiotami - zarówno poszczególni pracownicy, jak i pracodawcy, nie mają istotnego wpływu na wysokość wynagrodzeń. Innymi słowy, pracownicy mogą podjąć pracę, a pracodawcy nająć pracownika jedynie za obowiązującą stawkę płac. W rzeczywistości, rynek pracy nie jest doskonale konkurencyjny, a dzieje się tak co najmniej z dwóch powodów. Po pierwsze, niektóre firmy są na tyle dużymi pracodawcami, że mają znaczący wpływ na wysokość płac, szczególnie na małych rynkach pracy. Gdy liczba alternatywnych możliwości zatrudnienia jest mała, pracodawcy mogą skutecznie ograniczać wysokość oferowanych wynagrodzeń. Drugą przyczyną braku doskonałej konkurencji jest to, że w wielu przypadkach wysokość płac jest negocjowana przez związki zawodowe. Organizacje związkowe - reprezentując jednocześnie wielu pracowników - mogą wywierać istotny wpływ na wysokość oferowanych wynagrodzeń. Im większa siła negocjacyjna pracowników, tym większe prawdopodobieństwo wynegocjowania przez nich wyższych wynagrodzeń.

Na siłę negocjacyjną pracowników, a tym samym wysokość ich płac, wpływają także zasiłki dla bezrobotnych. Im są one wyższe, tym mniej dotkliwe staje się bezrobocie, ale zarazem słabsze bodźce bezrobotnych do akceptowania niższych wynagrodzeń. W okresach dobrej koniunktury gospodarczej, gdy pracodawcy chcą produkować coraz więcej i zaczynają silnie konkurować o pracowników, rośnie także wysokość wynagrodzeń.

Wysokość płac uwarunkowana jest także wysokością pozapłacowych kosztów pracy. Im większe obciążenia podatkowe i pozapodatkowe są nakładane przez państwo na dochody uzyskiwane z pracy, tym niższe są wynagrodzenia, które wypłaca nam pracodawca.

Płaca

Różnica pomiędzy dynamiką płaci nominalnych i realnych wynika z inflacji. Inflacja w Polsce była wysoka aż do końca lat 90-tych, ale poczynając od 2002 roku już niewielka – skutkiem czego w latach 1995-99 silnie spadała dynamika płac nominalnych, przy wysokiej dynamice płac realnych. Do spowolnienia wzrostu płac realnych w latach 2000-2004 przyczyniło się natomiast wysokie bezrobocie.

 

« powrót